Moodgate.nl

Geschiedenis Plattegrond Restaurants in uw regio Aangesloten Moodgate® Partners Aanmelden als Moodgate® Partner

GeschiedenisMoodgate.nl
Oude St. Petrus uit 1300, na de verwoestende brand van zondag 4 april 1886. In de ruïne van de fundamenten wordt een runensteen met de tekst "WOT" gevonden. Heden ligt aan deze locatie het oorlogskerkhof (Uden War Cemetry) waar op initiatief van de Heemkundekring Uden de contouren van de oude kerk met stenen zijn gemarkeerd.In het verre verleden ontstond de Peelrandbreuk, onder meer zichtbaar aan de Karperdijk en was er in de ijzertijd al bewoning nabij de heide van Slabroek, ontdekt in 1922 door dr. Remouchamps welke aldaar een Gallo-Germaans urnenveld vond. In 2006 vond archeologe Hanneke van Alphen een 4000 jaar oude stenen bijl, uit de vroege bronstijd op een bouwlocatie bezuiden de Udense binnenstad.

Anno 1190 n.Chr. komt in een Zutphense akte van de graaf van Gelre voor Moodgate.nlhet eerst de naam Uden voor (heer Ricolt van Uthen). De eerst bekende naam van Uden was Uot, deze was tot in de 11e eeuw bekend. Daarna is het (geleidelijk) in Uden veranderd. In die tijd bestonden er een aantal verspreid liggende kernen, die geleidelijk een eenheid zijn gaan vormen: de omgeving van de huidige Pius X-Kerk, een uit de vóór-Frankische tijd daterende kerk in de Bitswijk, een Frankische nederzetting in de buurt van het driehoekige marktveld, de omgeving van het Birgittinessenklooster en het Moleneind.

Land van Herpen
In 1233 vond er een scheiding plaats tussen het territorium Cuyk en het Land van Herpen en Uden. Uden vormde in die periode samen met Herpen één heerlijkheid. Tot de stichting van het stadje Ravenstein bleef Herpen de hoofdplaats van dit landje.

Land van Ravenstein
In 1324 ging de heerlijkheid Uden in bestuurlijk opzicht behoren tot het Land van Ravenstein onder heerschappij van het Huis van Valkenburg tot en met 1396.

In 1339 kwam er een Schepenbank in Uden. De bevoegdheid van dit 'Heikantsgericht' strekte zich uit over de gehele vroegere heerlijkheid Uden, dat bestond uit Uden, Boekel en Zeeland. De schepenbank voerde in die tijd een zegel (de oudste afdruk uit 1331), met daarop een eikenboom, waaraan twee schilden hangen die de wapens van de oudste heren uit het geslacht Van Herpen en dat van hun opvolgers uit het geslacht Van Valkenburg vertonen. Dit is het eerste Wapen van Uden.

Door kinderloos overlijden van Reinoud van Valkenburg (gehuwd met Elisabeth van Kleef) beleent hertog van Brabant Adolf van Kleef met Herpen, Ravenstein en Uden waardoor in 1397 het Land van Ravenstein Kleefs territorium werd. Het wapen van Uden ging in deze periode lijken op die van Kleef, waar het heden ten dagen nog herkenbaar elementen van bevat. Nadien komt dit gebied in 1629 onder Neuburg-Palts. Onder de Neubergers kende het gebied godsdienstvrijheid.

Doordat de aangrenzende gewesten Brabant en Gelderland vanaf 1648 officieel onder de Staten-Generaal vallen, werd dit Land van Ravenstein meer en meer als "buitenland" gezien. De godsdienstvrijheid bood kansen voor de katholieken uit het Staatse-Brabant. Zo bouwden de katholieken van Veghel hun eigen schuurkerk op de grens met Uden.

De vrijheid van religie zorgde dat Uden fungeerde als toevluchtsoord voor uit Staats-Brabant verdreven geestelijke orden. Zo kwamen na de inname van ‘s-Hertogenbosch de Kruisheren (Orde van het Heilige Kruis) (in 1638) en de zusters Birgittinessen (Orde van de Heilige Birgitta) (in 1713) naar Uden.

Franse tijd en Koninkrijk der Nederlanden
In 1796 wordt het Land van Ravenstein stilzwijgend bij de Franse Republiek ingelijfd. HEt is uit met de "status aparte" van het Land van Ravenstein. Naar godsdienstvrijheid wordt niet gekeken. De zusters Brigitinessen ontvluchten voor korte tijd het dorp en vinden in 1795 hun abdij leeggeroofd en beschadigd terug. Uiteindelijk in 1805 eindigt de Franse tijd en gaat Uden deel uitmaken van het Koninkrijk der Nederlanden waarbij de heerlijkheid Uden werd opgedeeld in de gemeenten Uden, Boekel en Zeeland. In 1809 bezoekt koning Lodewijk Napoleon het Land van Ravenstein. Hij passeert Uden, maar vermeldt:

"Met leedwezen heeft Z.M. zich overtuigd, dat in het kwartier Ravenstein het geheel bestuur zich in eenen toestand bevindt verre beneden het overige van het rijk."

Hiermee verwijzend naar het feit, dat alles in het Land van Ravenstein teveel bij het oude bleef. De staatsgrens tussen de Meierij en het Land van Ravenstein was dan wel verdwenen, maar daarmee ook de privileges die het oude Land van Ravenstein bezat. De komende eeuw zou een wat moeilijke tijd worden voor Uden.

Sport en recreatie
Uden biedt de sportieve mens vele mogelijkheden met o.a. skatefaciliteiten en traningswielrenparcours in het Bevrijdingspark (aan de noordkant van het centrum). Of bij de diverse sportaccommodaties in het aan de zuidoostkant van het centrum grenzende (gemeentelijk) Sportpark, wat oorspronkelijk een Kloostertuin is geweest (van het Retraitehuis). Hier ligt ook het atletiekstadion 'De Kuip', waar atletiekvereniging 'De Keien' haar onderkomen heeft en diverse Nederlandse en internationale records zijn behaald.

Als ontspanning zijn bijvoorbeeld te noemen het in december 2005 geopende bioscoopcomplex 'Take Ten' en het nieuwe indoorzwembad 'Delfino' (januari 2006), als vervanger van het in 1973 aan de overzijde van de weg gebouwde overdekte zwembad 'De Wel' (indertijd in combinatie met indoor-sporthal 'De Deel'). In 1994 is indoor-sporthal 'De Stigt' aan de Kerkstraat aangelegd bij een (nieuwbouw-)locatie van het Udens College.

Het openluchtzwembad met indertijd een apart meisjes en apart jongensgedeelte en ligweiden is sinds 199. (?) gesloten. Er is nog een indoor-zwembad van 'Zeester' aan de Hockeyweg in Uden, waar zwemkampioen Marcel Wouda zijn eerste baantjes heeft getrokken.

Sportpark Moleneind is een sportpark volop in ontwikkeling. Dit mooie sportpark ligt bij de molen van jetten. De huidige gebruikers zijn Rugbyclub Octopus, voetbalvereniging FC de Rakt en Honk- en softbalclub Uden Red Sox, deze laatste vereniging opende op 8 april 2006 hun nieuwe accomodatie met clubhuis en kleedkamers. deze verenigingen zijn aangesloten bij Overlegorgaan Moleneind (OOM)

Uitgaan
Uden is van oudsher een plaats waar velen na gedane arbeid ontspanning zochten. Verscheidene cafés, dansgelegenheden en horeca trokken een publiek uit de wijde regio.
Bekende uitgaansgelegenheden in Uden waren: Café-dancing 't Zwaantje (inmiddels Hotel-Restaurant 'Tante Pietje') aan het Lieve Vrouwenplein. Café-Dancing 'Barrouge' (een voormalige bakkerij Bevers) aan de Nistelrodeseweg, inmiddels thema- en bedrijfsfeestlocatie. Discotheek Amigo is niet meer. Discotheek ' Gaudy's ' aan de Markt is 'Delicious' geworden. Café-Dancing ' L'Esperance ' aan de Sint Janstraat is een tijd 'Rendez-Vous' geheten en nu: 'de Carroussel'. Voors zitten er aan de Markt nog velerlei cafés ook met eet-en dansgelegenheid.
Hotel Central aan de Markt is lange tijd een begrip geweest voor Uden. Hotel Arrows aan de rand van het centrum is er nog wel. Hotel-Café-Restaurant en Danscentrum Verhoeven aan de Markt verschaft velen altijd een aangenaam verpozen en vanuit hier heeft ook het stijldansen zich verspreid (en geleerd door de dansfamilie Verhoeven) in groot deel van Oost-Brabant.
Noemenswaardig is aan de Volkelseweg Café-Bar 'Moeke Peerenboom', stamkroeg voor vele luchtmachtmilitairen die op Viegbasis Volkel gestationeerd zijn geweest; vermaard tot in de Verenigde Staten, vanwege bezoeken van het Amerikaanse contingent van de Vliegbasis.

Stedelijke ontwikkelingen
Uden in 1865De heerlijkheid Uden bezat heerlijke rechten, maar die hebben niets van doen met het stedelijk karakter dat Uden momenteel kent. De ontwikkeling van Uden past in die van veel Brabantse dorpen. De regio kent namenlijk een aantal grote dorpen, die vroeger met de term 'vlek' werden aangeduid. Vlekken hadden, ondanks hun grootte en functie, overwegens dorpse karaktertrekken. In de tweede helft van de 20e eeuw onderging Uden een complete gedaanteverwisseling, van arme agrarische gemeenschap tot welvarende industriegemeente.
Sindsdien is sprake van stadse kenmerken. Dat uit zich onder andere in het straatbeeld. Met name de historische kern van Uden ging compleet teloor als gevolg van massale nieuwe en hoogbouw in het centrum. Van het oude Uden is daardoor nagenoeg niets meer te herkennen. Momenteel is men bezig met enkele kwalitatief hoogstaande ontwikkelingsplannen voor het centrum van Uden. Deze moeten de gigantische sloop van en sfeerloze nieuwbouwwerken uit de jaren 1960 en 1970 enigszins naar de achtergrond drukken. Men beseft hoe belangrijk een kwalitatief hoge uitstraling van het aloude centrum is. Ondanks de vernieuwingsplannen zijn er momenteel veel protesten tegen het zogenaamde plan Centrum-West. Dit plan om het gebied rond de recentelijk geheel gerenoveerde Sint-Petruskerk nadrukkelijker bij het centrum te betrekken, valt in slechte aarde bij enkele Udenaren, die wanhopig vasthouden aan dit sinds de jaren 1960 nagenoeg onaangetast gebleven stukje dorpssfeer, dat in schril contrast staat met de op commercie gerichte centrum-nieuwbouw. Voordeel van de verstedelijking is het grote aantal voorzieningen, dat zich momenteel in Uden concentreert. Hierbij gaat het niet alleen om het winkel-, maar ook om culturele en sociale aanbod.

Overzicht bedrijventerreinen
Behoud en revitalisering industriegebied en bedrijventerreinen:

  • Goorkens
  • Hoogveld (in ontwikkeling)
  • Hoogveld-Zuid (in ontwikkeling)
  • Loopkant
  • Liessent
  • Molenheide
  • Vluchtoord (N.B. de huidige benaming van het moderne bedrijventerrein Vluchtoord herinnert aan de periode van de Eerste Wereldoorlog, toen enkele duizenden Belgen in Uden hun toevlucht zochten en opvang kregen voor het oorlogsgeweld in hun eigen land.)
  • Ind. Volkel

Nieuwbouwprojecten

  • Revitalisering Molenheide (Loswal (Losplaats)/voormalig Dico terrein)
  • Glasvezelnetwerk industrieparken en bedrijventerreinen (SBBU: Stichting Beheer Bedrijventerreinen Uden)
  • Centrum-West
  • Herinrichting Markt
  • Ontwikkeling ellipsvormige woontoren op locatie De Wel en daarmee samengaande gevelvernieuwing De Deel
  • Invulling Koopmanstraat/Botermarkt
  • Parkeergarage Oranjestraat
  • Nieuwbouw Streekziekenhuis Bernhoven (Uden-Noord)
  • Volkel-West
  • Hoenderbos III

Bezienswaardigheden

  • R.-K.-kerk Sint Petrus' Stoel te Antiochië, een kerk in neo-romano-gotische stijl naar een ontwerp van architect Carl Weber met twee torens en een grote vieringkoepel. De kerk werd in 1888-1890 gebouwd ter vervanging van de door een grote brand verwoeste oorspronkelijke Sint Petrus uit 1300.
  • de molen van Jetten, een standerdmolen uit 1811. De molen van Jetten stond oorspronkelijk aan de Helenastraat, maar werd rond 1900 naar de locatie aan de Aalstweg verplaatst. Het is niet duidelijk of Piet Mondriaan met zijn werk onder de titel 'De molen van Uden' de molen van Jetten bedoelde, of de oorspronkelijke Udense molen op de Molenheide.
  • Abdij Maria Refugie aan de Vorstenburg. Dit waarschijnlijk voormalige versterkte slot werd in 1720 uitgebreid met kloostergebouwen en in 1739 met een kapel. Hierin is het Museum voor Religieuze Kunst opgericht in 1973/1974 met kerkelijke en religieuze kunstschatten in een eigen ruimte ondergebracht. Er zijn nieuwbouwplannen waarvan een groot deel ondergronds zal worden gerealiseerd. Bekend is geworden dat in 2007/2008 een bestuurlijke fusie zal plaatsvinden met het Noordbrabants Museum in 's-Hertogenbosch.
  • Het Retraitehuis 1913-1931, een kloostergebouw van de Orde van de Dienaressen van de Heilige Geest door C. Franssen ontworpen in traditionalistische neo-romaanse stijl. In 1997-1999 verbouwd en uitgebreid met een nieuwe vleugel en inmiddels in gebruik als kloosterverzorgingstehuis (KVH 'Het Retraitehuis').
  • Raadhuis uit 1937 op traditionalistische wijze gebouwd door C. Roffelsen, zetel van het gemeentelijk apparaat in Uden tot 1980. In 1995 verkocht aan beleggers/projectontwikkelaars Braks & Van Genugten en inmiddels na verbouwing grotendeels in gebruik als restaurant. Om het gemis aan een bijzondere trouwlocatie in Uden goed te maken, heeft de gemeente besloten tegen een forse huur de voormalige -op de bovenverdieping liggende- raadzaal terug te huren en die te gebruiken als trouwzaal.
  • Marktplein, waarvan de vorm misschien wijst op een Frankische plaatse. Dit is niet de oorspronkelijke Udense Markt, maar van oudsher eigenlijk de Biggenmarkt. Vanaf midden twintigste vind hier de wekelijkse warenmarkt plaats. Het plein wordt veel gebruikt voor evenementen, waaronder jaarlijkse kermis en 'Uden on Ice'(openlucht ijsbaan van week 51-week 1). Vanaf 2006 vindt er herinrichting van de Markt plaats, die in 2007 gereed moet zijn.
  • Natuurpark De Maashorst, stuifduinen de Bedafse Bergen, wijstgronden en het Annabosje, uniek natuurverschijnsel waar water door Udense Breuk (en Horst en Slenk-werking) stroomt van lager naar hoger gelegen gebied.